Alan adı ve hosting nedir? Basitçe anlatım

Web sitesi konuşulurken geçen terimlerin çoğu, aslında basit şeylerin teknik adıdır. Aşağıda bu terimlerin gündelik karşılıkları var.

Alan adı: dükkânın adresi

Alan adı, insanların tarayıcıya yazdığı adrestir. isletmeniz.com gibi. Dükkân benzetmesiyle düşünürsek alan adı, kapıdaki sokak ve numara bilgisidir.

Alan adı satın alınmaz, kiralanır. Yıllık olarak kaydedilir ve her yıl yenilenir. Yenilenmezse belli bir süre sonra serbest kalır ve başka biri alabilir. Bu yüzden yenileme tarihini takip etmek önemlidir; çoğu kayıt firması otomatik yenileme seçeneği sunar.

Bir alan adı dünyada tektir. Aynı isim aynı uzantıyla iki kere kaydedilemez.

Barındırma (hosting): dükkânın kendisi

Sitenin dosyaları, yazıları ve fotoğrafları bir yerde durmalıdır. Bu dosyaların durduğu, gece gündüz açık olan bilgisayara sunucu, bu hizmete de barındırma denir.

Adres tek başına bir şey ifade etmez; o adreste bir dükkân olması gerekir. Barındırma o dükkândır. İkisi ayrı hizmetlerdir, çoğu zaman ayrı ayrı ücretlendirilir ve farklı firmalardan alınabilir.

Barındırmanın ücreti genellikle sitenin büyüklüğüne ve ziyaretçi sayısına göre değişir. Küçük bir tanıtım sitesi için en düşük paketler fazlasıyla yeterlidir.

DNS: adres defteri

Tarayıcıya isletmeniz.com yazdığınızda bilgisayarın bu adresin hangi sunucuda olduğunu bulması gerekir. Bu eşleştirmeyi yapan sisteme DNS denir.

Pratikte şu anlama gelir: alan adı panelinde birkaç ayar değiştirilerek alan adı, barındırma hizmetine yönlendirilir. Bu ayar değiştiğinde değişikliğin her yere yayılması birkaç saat sürebilir. "Site bende açılıyor, müşteride açılmıyor" durumunun sebebi genellikle budur ve kendiliğinden düzelir.

SSL: adresteki kilit işareti

Tarayıcıda adresin yanında görünen kilit, sitenin https ile açıldığını gösterir. Bu, ziyaretçiyle site arasındaki bilginin şifreli gittiği anlamına gelir.

SSL sertifikası bu şifrelemeyi sağlar. Bugün ücretsiz sertifikalar yaygındır ve çoğu barındırma paketinde otomatik gelir. Sertifikası olmayan sitelerde tarayıcı "güvenli değil" uyarısı gösterir; bu uyarı ziyaretçiyi geri döndürür. Yani SSL artık ek bir özellik değil, asgari şarttır.

.com mu, .com.tr mi

İkisi arasındaki fark teknik değil, kayıt koşulları ve algıyla ilgilidir.

.com dünya genelinde en bilinen uzantıdır. Kayıt için belge istenmez, herkes alabilir. Bu yüzden kısa ve yaygın isimlerin çoğu yıllar önce alınmıştır. Türkiye'deki müşteriler de .com adreslerine alışkındır, yabancı bir izlenim bırakmaz.

.com.tr Türkiye'ye özel uzantıdır. Eskiden marka tescili ya da ticaret sicil belgesi zorunluydu; bu şart 2022'den sonra kaldırıldı ve artık belge olmadan da alınabiliyor. Buna rağmen daha az tercih edildiği için istediğiniz isim boş olma ihtimali yüksektir.

Pratik yaklaşım şudur: işletme adınızla .com boşsa onu alın. Boş değilse, .com.tr ya da işletme adına şehir veya iş kolu eklenmiş bir .com varyantı iki makul seçenektir. Tek bir doğru cevap yoktur; önemli olan adresin akılda kalması ve telefonda sorunsuz söylenebilmesidir.

Uzantı seçerken şunlara dikkat edin: kısa olsun, tire içermesin, okunduğu gibi yazılsın. Türkçe karakter kullanılabilir ancak tavsiye edilmez, yazarken sorun çıkarır.

Kurumsal e-posta

Alan adı alındığında ad@isletmeniz.com biçiminde e-posta adresleri de kullanılabilir hale gelir. Bu, alan adının ikinci işlevidir ve çoğu zaman gözden kaçar.

Kurumsal e-posta ayrı bir hizmettir, barındırma paketine dahil olabilir ya da Google ve Microsoft gibi sağlayıcılardan kullanıcı başına ücretle alınır. Teklif verirken, fatura keserken ve kurumsal müşteriyle yazışırken işletme alan adlı bir adres kullanmak, ücretsiz bir e-posta hesabına göre daha güvenilir bir izlenim bırakır.

Kimin adına alınmalı

Alan adı ve barındırma, işletmenin ya da işletme sahibinin adına kayıtlı olmalıdır. Siteyi yapan kişi ya da firmanın adına değil.

Bunun tek bir sebebi var: alan adı kimin adına kayıtlıysa onundur. Kayıt sahibi başka biriyse, çalıştığınız kişiyle yolunuz ayrıldığında adresi devralmak için onun onayına ihtiyaç duyarsınız. Bu onay verilmezse, yıllardır kartvizitlerde yazan adresi kaybedersiniz.

Site yaptırırken şu iki soruyu sorun: kayıt sahibi olarak kimin adı yazılacak, ve panel giriş bilgileri bana teslim edilecek mi. İkisinin de cevabı sizi işaret etmelidir.

Kısaca

Alan adı adres, barındırma dükkân, DNS ikisini birbirine bağlayan adres defteri, SSL ise kapıdaki güvenlik kilididir. Dördü de standart hizmetlerdir; hiçbiri özel bir teknik bilgi gerektirmez. Bilinmesi gereken tek kritik nokta, alan adının ve barındırmanın sizin adınıza kayıtlı olmasıdır.

Bu kurulumu baştan doğru yapılmış bir site için teklif formunu doldurabilirsiniz.